Το τέμενος του Φαΐκ Πασά (Ιμαρέτ)
Ένα τέμενος του 15ου αιώνα στη δεξιά όχθη του Αράχθου, που έγινε και εκκλησία και σήμερα είναι αρχαιολογικός χώρος.
- Θέση
- Περ. 1,5 χλμ. βόρεια του γεφυριού, δεξιά όχθη
- Χρονολόγηση
- 15ος αι. (περ. 1455 ή 1492–1493)
- Κτίτορας
- Φαΐκ Πασάς, κατακτητής της Άρτας το 1449
- Προστασία
- Διατηρητέο από το 1938
Το τέμενος του Φαΐκ Πασά, γνωστό και ως Ιμαρέτ της Άρτας, βρίσκεται στην αρχαία θέση Μαράτι, κοντά στο Μαραθόβουνο, στη δεξιά όχθη του Αράχθου, περίπου 1,5 χλμ. βόρεια του γεφυριού. Ο τουριστικός οδηγός του Δήμου το θεωρεί το αρχαιότερο οθωμανικό μνημείο της Ηπείρου.
Ιστορία
Ολοκληρώθηκε τον 15ο αιώνα. Μια υπόθεση το χρονολογεί γύρω στο 1455 και μια άλλη στο 1492–1493, επί Βαγιαζήτ Β', που θεωρείται πιο πιθανή. Το έχτισε ο Φαΐκ Πασάς, οθωμανός βεζίρης και κατακτητής της Άρτας το 1449. Το συγκρότημα περιλάμβανε λουτρά, ιμαρέτ και μεντρεσέ, αλλά σώζονται μόνο το τέμενος και τα γειτονικά λουτρά. Πιθανώς χτίστηκε στη θέση παλαιότερου βυζαντινού ναού του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Ήταν οχυρή θέση στην πολιορκία της Άρτας το 1821.
Αρχιτεκτονική
Η αίθουσα προσευχής είναι τετράγωνη, 11,5 μ. ανά πλευρά, με τρούλο και «τουρκικά τρίγωνα» στο τύμπανο. Στη βορειοδυτική γωνία υπάρχει πλίνθινος μιναρές, σήμερα μισογκρεμισμένος. Στην τοιχοποιία έχουν επαναχρησιμοποιηθεί υλικά από βυζαντινούς και αρχαίους χώρους, μεταξύ των οποίων η Νικόπολη και η Αμβρακία. Το μιχράμπ είναι στον νότιο τοίχο και στον ανατολικό σώζονται υπολείμματα εικονοστασίου, από την μεταγενέστερη χρήση ως εκκλησίας.
Σήμερα
Έπαψε να λειτουργεί ως τζαμί τη δεκαετία του 1820. Μετά την προσάρτηση του 1881 έγινε για λίγο χριστιανικός ναός του Αγίου Ιωάννη του Ρώσου. Ανακηρύχθηκε διατηρητέο το 1938 και από τη δεκαετία του 1990 είναι αρχαιολογικός χώρος, υπό την 8η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Οι μελέτες αποκατάστασης εγκρίθηκαν το 2019 και το έργο δημοπρατήθηκε το 2022.