Άρτα

Ήπειρος · Νομός Άρτας

Η πόλη του ποταμού και του γεφυριού

Η Άρτα χτίστηκε πάνω σε έναν ποταμό, τον Άραχθο, και πάνω σε μια πόλη που ήταν πρωτεύουσα πολύ πριν γίνει νομός: την αρχαία Αμβρακία. Γύρω της ο νομός ανεβαίνει στα Τζουμέρκα και κατεβαίνει στις λιμνοθάλασσες του Αμβρακικού.

Σαράντα πέντε μάστορες κι εξήντα μαθητάδες,
το γιοφύρι να χτίσουνε στης Άρτας το ποτάμι.Παραδοσιακό τραγούδι, «Το γεφύρι της Άρτας»
Το πέτρινο γεφύρι της Άρτας πάνω από τον Άραχθο
Φωτογραφία: Στέφανος Δ. Γαβαλάς, CC BY-SA 4.0
Περιοχή
Περιφέρεια Ηπείρου
Ποτάμι
Άραχθος, από τα Τζουμέρκα στον Αμβρακικό
Ένωση με την Ελλάδα
1881
Βυζαντινή εποχή
Πρωτεύουσα του Δεσποτάτου της Ηπείρου

Ακολούθησε τον δικό σου δρόμο

Πέντε θεματικές διαδρομές, όπως οι ιταλικές πόλεις προτείνουν δρόμους αντί για λίστες.

Βυζαντινή Άρτα

Ναοί και κάστρο της εποχής του Δεσποτάτου της Ηπείρου.

Ο ποταμός και το γεφύρι

Από τον θρύλο του γεφυριού ως την κορυφή του Άραχθου.

Αρχαίοι και Πύρρος

Η πρωτεύουσα του βασιλιά της Ηπείρου κάτω από τη σημερινή πόλη.

Νερό και πουλιά

Λιμνοθάλασσες, φρέσκο ψάρι και ήσυχα ηλιοβασιλέματα.

Βουνό και πέτρινα χωριά

Ελατοδάση, ποτάμια και το Βουλγαρέλι.

Τόποι

Ξεκίνα από την πόλη, όπου τα περισσότερα μνημεία είναι σε απόσταση περπατήματος, και συνέχισε προς τη θάλασσα ή το βουνό.

Ο ναός της Παναγίας Παρηγορήτισσας Βυζαντινό μνημείο

Παναγία Παρηγορήτισσα

Ο μεγάλος βυζαντινός ναός του 13ου αιώνα, με πέντε τρούλους και ψηφιδωτό του Παντοκράτορα.

Κοίτα πρώτα το εξωτερικό: η τοιχοποιία με πέτρα και τούβλο είναι χαρακτηριστική των βυζαντινών ναών της Ηπείρου.

Διάβασε περισσότερα Δες στον χάρτη
Πόλη

Κάτω Παναγιά και εβραϊκή συνοικία

Η Κάτω Παναγιά είναι ύστερη βυζαντινή εκκλησία. Κοντά της, η παλιά εβραϊκή συνοικία θυμίζει ότι η Άρτα είχε πολλές κοινότητες. Τον Μάρτιο του 1944 οι ναζί συνέλαβαν και απέστειλαν σε στρατόπεδα εξόντωσης το μεγαλύτερο μέρος της εβραϊκής κοινότητας, 384 άτομα.

Ταιριάζει για αργή βόλτα το απόγευμα.

Δες στον χάρτη
Το Βουλγαρέλι με τα Τζουμέρκα πίσω του Χωριό · Τζουμέρκα

Βουλγαρέλι

Το κεφαλοχώρι των Τζουμέρκων, με πέτρινα σπίτια, ένα βυζαντινό εκκλησάκι του 1281 και γεμάτη ιστορία.

Κράτα το για στάση φαγητού ή διανυκτέρευση, όχι για βιαστικό πέρασμα.

Διάβασε περισσότερα Δες στον χάρτη

Η Άρτα σε μία, δύο ή τρεις μέρες

Τρεις προτάσεις σειράς, για να μη χάσεις χρόνο πηγαίνοντας πέρα δώθε.

  1. ΠρωίΓεφύρι και κάστρο. Ξεκίνα από τον ποταμό και ανέβα στα τείχη όσο η πόλη είναι ήσυχη.
  2. ΜεσημέριΠαρηγορήτισσα και Αγία Θεοδώρα. Δύο βυζαντινοί ναοί κοντά ο ένας στον άλλο, με φαγητό στο κέντρο στη μέση.
  3. ΑπόγευμαΚάτω Παναγιά και εβραϊκή συνοικία. Αργή βόλτα στα στενά, και στο τέλος ξανά προς τον Άραχθο.

Ο θρύλος του γεφυριού

Οι μάστορες χτίζουν όλη μέρα και το βράδυ το γεφύρι γκρεμίζεται. Ένα πουλί λέει ότι θα στεριώσει μόνο αν θυσιάσουν τη γυναίκα του πρωτομάστορα. Εκείνος την εντοιχίζει, κι εκείνη, πεθαίνοντας, καταριέται το γεφύρι και μετά το ευλογεί.

Διάβασε όλη την ιστορία

Η Άρτα στον χρόνο

Από μια κορινθιακή αποικία ως το σημερινό γεφύρι.

  1. 7ος αι. π.Χ.Ιδρύεται η κορινθιακή αποικία Αμβρακία.
  2. 294 π.Χ.Η πόλη δίνεται στον Πύρρο, που την κάνει πρωτεύουσα της Ηπείρου.
  3. 146 π.Χ.Περνά στη Ρωμαϊκή Δημοκρατία.
  4. 1205Ο Μιχαήλ Α΄ Κομνηνός Δούκας ιδρύει το Δεσποτάτο της Ηπείρου, με πρωτεύουσα την Άρτα.
  5. 1290Αναστήλωση της Παρηγορήτισσας από τον Νικηφόρο Α΄.
  6. 1449Η Άρτα πέφτει στους Οθωμανούς.
  7. 1881Η Άρτα ενσωματώνεται στο ελληνικό κράτος.
  8. 1912Με τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, το γεφύρι παύει να είναι σύνορο.
  9. Μάρτιος 1944Οι ναζί συλλαμβάνουν και απελαύνουν το μεγαλύτερο μέρος της εβραϊκής κοινότητας.

Πότε να πας

Άνοιξη

Το καλύτερο διάστημα για πεζοπορία και για τον Άραχθο. Οι λιμνοθάλασσες έχουν πουλιά και το βουνό πρασινίζει.

Καλοκαίρι

Ζέστη στην πεδιάδα, οπότε πάνε τα Τζουμέρκα για δροσιά και η πόλη νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα.

Φθινόπωρο

Ήπιος καιρός για μνημεία και βόλτες, και ωραία χρώματα στα δάση του βουνού.

Χειμώνας

Η Άρτα είναι από τις βροχερότερες πόλεις της Ελλάδας (περίπου 1.100 χιλιοστά τον χρόνο). Στο βουνό πρόσεξε τον καιρό και τους δρόμους.

Πρακτικά

Πώς πας

Η πόλη συνδέεται με τις εθνικές οδούς 5 και 30, και τα λεωφορεία από την Αθήνα κάνουν περίπου 5 ώρες. Χρειάζεσαι αυτοκίνητο για τα χωριά και τον Αμβρακικό.

Πριν φύγεις

Έλεγξε ωράρια και πρόσβαση σε μνημεία και στο κάστρο, και τον καιρό αν πας στο βουνό.

Τι να πάρεις

Άνετα παπούτσια για τα πέτρινα σοκάκια, ένα ζεστό ρούχο για τα Τζουμέρκα, κιάλια για τον υγρότοπο.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι το γεφύρι της Άρτας;

Είναι ένα πέτρινο πεζογέφυρο με τέσσερα τόξα πάνω από τον Άραχθο, ύψους 12 μέτρων. Η σημερινή του μορφή χρονολογείται πιθανόν στις αρχές του 17ου αιώνα. Είναι γνωστό από το δημοτικό τραγούδι για τον πρωτομάστορα και τη γυναίκα του.

Πόσες μέρες χρειάζομαι στην Άρτα;

Για την πόλη αρκεί μία μέρα: γεφύρι, κάστρο και οι βυζαντινοί ναοί. Με δεύτερη μέρα προσθέτεις είτε τον Αμβρακικό είτε τα Τζουμέρκα, και με τρίτη μπορείς να δεις και τα δύο.

Πότε να πάω στην Άρτα;

Η Άρτα έχει θερμό μεσογειακό κλίμα με θερμά καλοκαίρια και είναι από τις βροχερότερες πόλεις της Ελλάδας, με περίπου 1.100 χιλιοστά βροχής τον χρόνο. Η άνοιξη και το φθινόπωρο ταιριάζουν για βόλτες και πεζοπορία, και το καλοκαίρι για τα Τζουμέρκα, που είναι δροσερά.

Πώς πηγαίνω στην Άρτα;

Η πόλη συνδέεται με τις εθνικές οδούς 5 και 30. Τα λεωφορεία από την Αθήνα κάνουν περίπου 5 ώρες. Για τα χωριά και τον Αμβρακικό χρειάζεσαι αυτοκίνητο.

Ποιος ήταν ο Πύρρος και τι σχέση έχει με την Άρτα;

Ο Πύρρος ήταν βασιλιάς της Ηπείρου. Το 294 π.Χ. η αρχαία Αμβρακία, που βρισκόταν εκεί που είναι σήμερα η Άρτα, δόθηκε σε εκείνον και την έκανε πρωτεύουσά του.

Ποιοι είναι οι σημαντικότεροι βυζαντινοί ναοί της πόλης;

Η Παναγία Παρηγορήτισσα του 13ου αιώνα, η Αγία Θεοδώρα, με τον τάφο της πολιούχου, και η Κάτω Παναγιά, ύστερη βυζαντινή εκκλησία.

Φωτογραφίες
Όλες οι φωτογραφίες είναι από το Wikimedia Commons, με τις άδειες που φαίνονται.